The nominative case (the subject)
Serbian marks a noun's role by changing its ending — this is 'case'. The nominative is the base, dictionary form and marks the subject (the doer) of the sentence. It is also the form used after 'to be' for naming things.
Przykłady
- Student uči. The student studies.
- Ovo je grad. This is a city.
- Kafa je topla. The coffee is hot.
Cała lekcja
Wszystko z filmu, w tekście.
-
Po polsku to zwykle szyk zdania mówi, kto wykonuje czynność. W serbskim nie — robi to końcówka. A pierwsza końcówka, której się uczysz, to mianownik.
-
Najpierw główna idea serbskiego: rzeczownik zmienia końcówkę, by pokazać swoją rolę w zdaniu. Każdą taką formę nazywamy 'przypadkiem'. Serbski ma ich kilka i wszystkie wychodzą z jednego.
-
Tym punktem wyjścia jest mianownik. To forma podstawowa — ta ze słownika — a jego zadaniem jest oznaczać podmiot: osobę lub rzecz wykonującą czynność.
-
Oto podmiot w działaniu. 'Student się uczy.' Student to wykonawca, więc stoi w mianowniku — w prostej formie słownikowej. Student uči.
-
Mianownik pojawia się też po czasowniku 'być', gdy coś nazywamy lub określamy. 'To jest miasto.' Grad — miasto — to to, co nazywamy, więc pozostaje w mianowniku. Ovo je grad.
-
A gdy opisujesz podmiot, przymiotnik też idzie z nim w mianowniku. 'Kawa jest gorąca.' Zarówno kafa, jak i topla — kawa i gorąca — stoją razem w mianowniku. Kafa je topla.
-
Teraz to, co zaskakuje. Ponieważ końcówka oznacza podmiot, szyk zdania w serbskim jest swobodny. Wykonawca nie musi stać na początku — rozpoznasz go po końcówce mianownika, nie po pozycji.
-
Spójrz. 'Ana czyta książkę' — i możemy to odwrócić: 'Książkę czyta Ana.' Ana w obu pozostaje podmiotem, bo zachowuje formę mianownika. Znaczenie nie przesuwa się ze słowami. Ana čita knjigu. Knjigu čita Ana.
-
Oto pułapka. Nie zakładaj, że pierwsze słowo to podmiot. W 'Knjigu čita Ana' książka jest pierwsza, ale knjigu stoi w innym przypadku — to dopełnienie. Ana, w mianowniku, jest prawdziwym wykonawcą.
-
Jeszcze jeden powód, by zacząć od mianownika: to twoja kotwica. Każdy inny przypadek w serbskim to zmiana tej formy podstawowej. Naucz się najpierw mianownika rzeczownika, a masz formę, z której wyrasta cała reszta.
-
Podsumujmy. Mianownik to forma podstawowa, słownikowa. Oznacza podmiot i występuje po czasowniku 'być'. I pamiętaj: to końcówka nazywa podmiot, nie szyk zdania.