Sırpçada Sayılarla İsimler: 1, 2-4 ve 5+
Sırpçada sayıdan sonra gelen ismi Türkçedeki gibi tek bir çoğula sokamazsın; sayı, ismin hangi biçime gireceğini kendisi seçer ve üç farklı durak vardır. 1'den (ve 1 ile biten her sayıdan) sonra isim tekil kalır: jedan grad. 2, 3, 4'ten sonra eril ve nötr isimler -a ekiyle paukal denen özel biçime girer: dva grada. 5 ve üzerinde ise isim çoğul tamlayan halini (genitiv çoğul) ister: pet gradova. En sık yapılan hata beşten sonra yalın çoğul kullanmaktır; "pet gradovi" yanlıştır, doğrusu pet gradova'dır. Büyük sayılarda son rakama bakman yeter: dvadeset i pet gradova. Aynı mantık her isimde işler: jedan student, dva studenta, pet studenata.
Örnekler
- jedan grad one city
- dva grada two cities
- pet gradova five cities
Dersin tamamı
Videodaki her şey, yazılı olarak.
-
“Pet gradova” demek istiyorsun ama “pet gradovi” diye başlıyorsun. Öyle değil. Bir sayıdan sonra Sırpça isim biçim değiştirir – ve sıradan bir çoğul gibi değil.
-
Üç sayı grubu vardır ve her biri ismin farklı bir biçimini ister. Onları ayırdığın anda hatasız sayarsın.
-
İşte tek bir örnekte tüm tablo. “Jedan grad” tekil kalır. İki, üç, dört “grada” özel bir biçim alır – paukal – -a ekiyle. Beş ve üzeri “gradova” çoğul tamlayan halini ister.
-
Birle başlayalım. “Jedan”dan sonra isim sıradan tekildedir, sanki hiç sayı yokmuş gibi. jedan grad
-
Şimdi iki. İki, üç ve dörtten sonra paukal gelir; eril ve nötrde bu -a ekidir. Çoğul “gradovi” değil, “grada”. dva grada
-
Aynı biçim üç ve dört için de geçerlidir: dörde kadar her şey -a’lı paukal alır. tri grada, četiri grada
-
Sonra beş gelir ve dönüş başlar. Beşten yukarısında isim çoğul tamlayan haline geçer. “Grad” için bu “gradova”dır, -ova ekiyle. pet gradova
-
Çoğul tamlayan hali her büyük sayıda aynı kalır: on, yirmi, yüz. Biçim değişmez, yalnızca sayı büyür. deset gradova, sto gradova
-
Aynı ismin üç biçimine yan yana bak. Tekil, paukal, çoğul tamlayan – sayının senin yerine seçtiği üç durak.
-
İşte temel hata. Beşten sonra sıradan çoğul “gradovi” kullanılmaz, o yalın haldir. Beş ve üzeri çoğul tamlayan halini ister, “gradova”.
-
Kural tek bir kelimeye bağlı değil. “Student”i al: jedan student, dva studenta, pet studenata. Aynı üç durak. jedan student, dva studenta, pet studenata
-
Bir tuzak daha: büyük sayılar. Son rakama bak. Yirmi bir bir gibi, yirmi iki iki gibi, yirmi beş ise beş gibi davranır.
-
Özetleyelim. Bir: tekil. İki, üç, dört: -a’lı paukal. Beş ve üzeri: çoğul tamlayan hali. Son rakamı dinle, biçim kendini seçsin.