İngilizcede Dolaylı Anlatım: Sorular ve Emirler
İngilizcede bir soruyu aktarırken cümle, soru dizilişini bırakıp düz cümle dizilişine geçer: 'do/does' kullanılmaz ve özne-yüklem yer değiştirmesi olmaz. Evet/hayır sorularında 'if' ya da 'whether' eklenir; 'Are you ready?' aktarıldığında 'She asked if I was ready.' olur, 'Where do you live?' ise 'He asked where I lived.' biçimini alır. Emirleri aktarırken ise 'tell/ask + kişi + to' kalıbı kullanılır: 'Wait' komutu 'They told us to wait.' olur. Türkçede soruyu aktarırken cümle yapısı pek değişmez ve özne çoğu zaman düşer; bu yüzden İngilizcedeki bu diziliş değişimi ve 'told/asked' tercihi ayrıca dikkat ister.
Örnekler
- She asked if I was ready. reporting 'Are you ready?'
- He asked where I lived. reporting 'Where do you live?'
- They told us to wait. reporting the command 'Wait'
Dersin tamamı
Videodaki her şey, yazılı olarak.
-
Bir soruyu aktarırken soru söz dizimini koruyor musun? Neredeyse herkes bunu yapar, ve hemen yanlış duyulur.
-
Doğrudan soru özne ile fiili yer değiştirir. Ama onu aktardığın an bu kaybolur: dolaylı soru, düz cümle söz dizimini kullanır.
-
İkisini karşılaştır. Doğrudan soru devrik kurar ve bazen do ekler. Dolaylı sürüm ikisini de kaldırır ve sadece olguyu söyler.
-
Evet-hayır sorusunu ele al. Soru sözcüğü yok, bu yüzden if ya da whether ile bağlar ve düz söz dizimi kullanırsın. She asked if I was ready.
-
Where gibi bir soru sözcüğü zaten varsa onu koru, ama yine devrik olmadan ve do olmadan. He asked where I lived.
-
Zaman da bir adım geri gider, tüm dolaylı anlatımda olduğu gibi. What are you doing? onun yaptığı şeye dönüşür. I asked what she was doing.
-
Şimdi emirler. Bir emri ya da ricayı aktarmak için onu alıntılamazsın: birine tell ya da ask, artı to ve fiil kullanırsın.
-
Wait emri told us to wait olur. Dikkat et: bir nesneye ihtiyacın var, kime söylendiği. They told us to wait.
-
Olumsuz emirde sadece not kelimesini to önüne koyarsın. He told me not to worry.
-
Kibar bir rica tell yerine ask kullanır, aynı yapı. She asked me to open the window.
-
İşte bir numaralı hata: aktarırken soru söz dizimini korumak. She asked if was I ready yanlış, özne önce gelir. She asked if I was ready.
-
Ve emirler için said kullanma. Said nesne almaz: told birine ya da asked birine kullan.
-
Yani: soruları düz söz dizimi ve if ya da whether ile aktar. Emirleri tell ya da ask birine bir şey yapmasını söyleyerek aktar.
