İngilizcede Dolaylı Anlatım: Sorular ve Emirler
İngilizcede bir soruyu aktarırken cümle, soru dizilişini bırakıp düz cümle dizilişine geçer: 'do/does' kullanılmaz ve özne-yüklem yer değiştirmesi olmaz. Evet/hayır sorularında 'if' ya da 'whether' eklenir; 'Are you ready?' aktarıldığında 'She asked if I was ready.' olur, 'Where do you live?' ise 'He asked where I lived.' biçimini alır. Emirleri aktarırken ise 'tell/ask + kişi + to' kalıbı kullanılır: 'Wait' komutu 'They told us to wait.' olur. Türkçede soruyu aktarırken cümle yapısı pek değişmez ve özne çoğu zaman düşer; bu yüzden İngilizcedeki bu diziliş değişimi ve 'told/asked' tercihi ayrıca dikkat ister.
Örnekler
- She asked if I was ready. reporting 'Are you ready?'
- He asked where I lived. reporting 'Where do you live?'
- They told us to wait. reporting the command 'Wait'
Dersin tamamı
Videodaki her şey, yazılı olarak.
-
Bir soruyu aktarırken soru söz dizimini koruyor musun? Neredeyse herkes bunu yapar, ve hemen yanlış duyulur.
-
Doğrudan soru özne ile fiili yer değiştirir. Ama onu aktardığın an bu kaybolur: dolaylı soru, düz cümle söz dizimini kullanır.
-
İkisini karşılaştır. Doğrudan soru devrik kurar ve bazen <t>do</t> ekler. Dolaylı sürüm ikisini de kaldırır ve sadece olguyu söyler.
-
Evet-hayır sorusunu ele al. Soru sözcüğü yok, bu yüzden <t>if</t> ya da <t>whether</t> ile bağlar ve düz söz dizimi kullanırsın. She asked if I was ready.
-
<t>Where</t> gibi bir soru sözcüğü zaten varsa onu koru, ama yine devrik olmadan ve <t>do</t> olmadan. He asked where I lived.
-
Zaman da bir adım geri gider, tüm dolaylı anlatımda olduğu gibi. <t>What are you doing?</t> onun yaptığı şeye dönüşür. I asked what she was doing.
-
Şimdi emirler. Bir emri ya da ricayı aktarmak için onu alıntılamazsın: birine <t>tell</t> ya da <t>ask</t>, artı <t>to</t> ve fiil kullanırsın.
-
<t>Wait</t> emri <t>told us to wait</t> olur. Dikkat et: bir nesneye ihtiyacın var, kime söylendiği. They told us to wait.
-
Olumsuz emirde sadece <t>not</t> kelimesini <t>to</t> önüne koyarsın. He told me not to worry.
-
Kibar bir rica <t>tell</t> yerine <t>ask</t> kullanır, aynı yapı. She asked me to open the window.
-
İşte bir numaralı hata: aktarırken soru söz dizimini korumak. <t>She asked if was I ready</t> yanlış, özne önce gelir. <t>She asked if I was ready</t>.
-
Ve emirler için <t>said</t> kullanma. <t>Said</t> nesne almaz: <t>told</t> birine ya da <t>asked</t> birine kullan.
-
Yani: soruları düz söz dizimi ve <t>if</t> ya da <t>whether</t> ile aktar. Emirleri <t>tell</t> ya da <t>ask</t> birine bir şey yapmasını söyleyerek aktar.