Mowa zależna w angielskim: pytania i rozkazy
Kiedy relacjonujesz cudze pytanie po angielsku, zachowujesz szyk zdania oznajmującego: bez inwersji i bez operatora 'do'. Pytania typu tak/nie wprowadzasz słowem 'if' lub 'whether', np. 'Are you ready?' staje się 'She asked if I was ready', a 'Where do you live?' to 'He asked where I lived'. Rozkazy i prośby przekazujesz konstrukcją 'tell/ask somebody (not) to' + bezokolicznik, np. 'Wait' to 'They told us to wait'. Uwaga dla Polaków: w polskim często powtarzamy pytanie w naturalnym szyku ('Zapytała, czy jestem gotowy'), więc kuszące jest zostawienie angielskiej inwersji ('She asked if was I ready') i to jest najczęstszy błąd, którego trzeba unikać.
Przykłady
- She asked if I was ready. reporting 'Are you ready?'
- He asked where I lived. reporting 'Where do you live?'
- They told us to wait. reporting the command 'Wait'
Cała lekcja
Wszystko z filmu, w tekście.
-
Czy relacjonując pytanie, zachowujesz szyk pytania? Prawie wszyscy tak robią, i od razu brzmi to źle.
-
Pytanie bezpośrednie zamienia miejscami podmiot i czasownik. Ale gdy je relacjonujesz, ta inwersja znika: pytanie zależne ma szyk zdania oznajmującego.
-
Porównaj oba. Pytanie bezpośrednie odwraca szyk i czasem dodaje do. Wersja zależna usuwa oba i po prostu podaje fakty.
-
Weź pytanie tak/nie. Nie ma słowa pytającego, więc łączysz je przez if lub whether i stosujesz szyk oznajmujący. She asked if I was ready.
-
Jeśli jest już słowo pytające jak where, zachowaj je, ale nadal bez inwersji i bez do. He asked where I lived.
-
Czas również cofa się o krok, jak w całej mowie zależnej. What are you doing? staje się tym, co robiła. I asked what she was doing.
-
Teraz polecenia. Żeby zrelacjonować rozkaz lub prośbę, nie cytujesz go: używasz tell lub ask kogoś, plus to i czasownik.
-
Rozkaz Wait staje się told us to wait. Zauważ, że potrzebujesz dopełnienia: komu powiedziano. They told us to wait.
-
Przy poleceniu przeczącym po prostu stawiasz not przed to. He told me not to worry.
-
Uprzejma prośba używa ask zamiast tell, ta sama struktura. She asked me to open the window.
-
Oto błąd numer jeden: zachowanie szyku pytania w relacji. She asked if was I ready jest błędne, podmiot jest pierwszy. She asked if I was ready.
-
I nie używaj said do poleceń. Said nie przyjmuje dopełnienia: użyj told kogoś lub asked kogoś.
-
Czyli: relacjonuj pytania szykiem oznajmującym oraz if lub whether. Relacjonuj polecenia przez tell lub ask kogoś, żeby coś zrobił.
