Mowa zależna w angielskim: pytania i rozkazy
Kiedy relacjonujesz cudze pytanie po angielsku, zachowujesz szyk zdania oznajmującego: bez inwersji i bez operatora 'do'. Pytania typu tak/nie wprowadzasz słowem 'if' lub 'whether', np. 'Are you ready?' staje się 'She asked if I was ready', a 'Where do you live?' to 'He asked where I lived'. Rozkazy i prośby przekazujesz konstrukcją 'tell/ask somebody (not) to' + bezokolicznik, np. 'Wait' to 'They told us to wait'. Uwaga dla Polaków: w polskim często powtarzamy pytanie w naturalnym szyku ('Zapytała, czy jestem gotowy'), więc kuszące jest zostawienie angielskiej inwersji ('She asked if was I ready') i to jest najczęstszy błąd, którego trzeba unikać.
Przykłady
- She asked if I was ready. reporting 'Are you ready?'
- He asked where I lived. reporting 'Where do you live?'
- They told us to wait. reporting the command 'Wait'
Cała lekcja
Wszystko z filmu, w tekście.
-
Czy relacjonując pytanie, zachowujesz szyk pytania? Prawie wszyscy tak robią, i od razu brzmi to źle.
-
Pytanie bezpośrednie zamienia miejscami podmiot i czasownik. Ale gdy je relacjonujesz, ta inwersja znika: pytanie zależne ma szyk zdania oznajmującego.
-
Porównaj oba. Pytanie bezpośrednie odwraca szyk i czasem dodaje <t>do</t>. Wersja zależna usuwa oba i po prostu podaje fakty.
-
Weź pytanie tak/nie. Nie ma słowa pytającego, więc łączysz je przez <t>if</t> lub <t>whether</t> i stosujesz szyk oznajmujący. She asked if I was ready.
-
Jeśli jest już słowo pytające jak <t>where</t>, zachowaj je, ale nadal bez inwersji i bez <t>do</t>. He asked where I lived.
-
Czas również cofa się o krok, jak w całej mowie zależnej. <t>What are you doing?</t> staje się tym, co robiła. I asked what she was doing.
-
Teraz polecenia. Żeby zrelacjonować rozkaz lub prośbę, nie cytujesz go: używasz <t>tell</t> lub <t>ask</t> kogoś, plus <t>to</t> i czasownik.
-
Rozkaz <t>Wait</t> staje się <t>told us to wait</t>. Zauważ, że potrzebujesz dopełnienia: komu powiedziano. They told us to wait.
-
Przy poleceniu przeczącym po prostu stawiasz <t>not</t> przed <t>to</t>. He told me not to worry.
-
Uprzejma prośba używa <t>ask</t> zamiast <t>tell</t>, ta sama struktura. She asked me to open the window.
-
Oto błąd numer jeden: zachowanie szyku pytania w relacji. <t>She asked if was I ready</t> jest błędne, podmiot jest pierwszy. <t>She asked if I was ready</t>.
-
I nie używaj <t>said</t> do poleceń. <t>Said</t> nie przyjmuje dopełnienia: użyj <t>told</t> kogoś lub <t>asked</t> kogoś.
-
Czyli: relacjonuj pytania szykiem oznajmującym oraz <t>if</t> lub <t>whether</t>. Relacjonuj polecenia przez <t>tell</t> lub <t>ask</t> kogoś, żeby coś zrobił.