Fiiller

İngilizce Edilgen Çatı (Passive Voice): Present ve Past Simple

Seviye B1 Fiiller
Ana fikir

İngilizcede edilgen çatı, eylemi yapanı değil; eylemin kendisini veya ondan etkileneni öne çıkarmak için kullanılır. Yapı basittir: 'to be' fiilinin uygun hâli + fiilin 3. hâli (past participle). Örneğin geniş zamanda 'English is spoken in Canada.', geçmiş zamanda 'The car was repaired yesterday.' deriz. Eylemi yapan önemliyse 'by' ile eklenir: 'This book was written by Orwell.' Türkçede edilgenliği fiile eklediğimiz '-il/-in' ekiyle (yazıldı, tamir edildi) kurarız ve özneyi çoğu zaman atarız; İngilizcede ise 'to be' fiilini asla düşürmeyin: 'English spoken here.' yanlış, doğrusu 'English is spoken here.'

Örnekler

  • English is spoken in Canada. people speak English there; doer unimportant
  • The car was repaired yesterday. someone repaired it; focus on the car
  • This book was written by Orwell. Orwell wrote it

Dersin tamamı

Videodaki her şey, yazılı olarak.

  1. Edilgen çatı

    yapan önemsizse

    Camı kim kırdı? Bazen bilmezsin, bazen de gerçekten önemi yoktur. İngilizcenin tam bu an için bir yapısı var.

  2. Aynı olay, farklı odak

    Etken
    • Someone repaired the car.
    • odak yapanda
    Edilgen
    • The car was repaired.
    • odak arabada

    Genelde eylemi kimin yaptığını söyleriz: etken cümle, yapanı öne koyar. Ama çoğu zaman önemli olan eylemin kendisi ya da etkilediği şeydir. İşte bu edilgen çatıdır.

  3. 🔁

    Edilgen = to be + geçmiş zaman ortacı

    Tarif basit. <t>To be</t> fiilinin doğru biçimini al, sonra geçmiş zaman ortacını ekle. <t>Be</t> zamanı taşır; ortaç eylemi adlandırır.

  4. English is spoken in Canada.

    edilgen, geniş zaman

    Önce geniş zaman. <t>Am</t>, <t>is</t> ya da <t>are</t> artı ortacı kullanırız. Onu tam olarak kim konuşur? Herkes, bu yüzden yapanı atlarız. English is spoken in Canada.

  5. These cars are made in Germany.

    geniş zaman, çoğul

    Çoğulda da aynı: sadece <t>is</t> yerine <t>are</t> koy. Dikkat et, ortaç hiç değişmez. These cars are made in Germany.

  6. The car was repaired yesterday.

    edilgen, geçmiş zaman

    Şimdi geçmiş zaman. Eylem bitmiş, kimin yaptığını bilmiyorsun: edilgen için mükemmel. <t>Was</t> ya da <t>were</t> artı ortacı kullan. The car was repaired yesterday.

  7. The houses were built in 1900.

    geçmiş zaman, çoğul

    Geçmişte çoğul özneyle aynı kural: <t>were</t> artı ortaç. The houses were built in 1900.

  8. Yapan bilinmiyor, açık ya da önemsizse kullan.

    Edilgeni ne zaman seçersin? Yapan bilinmiyor, açık ya da önemsizse. Bu yüzden haberlerde, bilimde ve süreçlerde bolca geçer.

  9. This book was written by Orwell.

    'by' yapanı ekler

    Peki yapan gerçekten önemliyse? <t>By</t> ile geri ekle. Burada Orwell cümlenin can alıcı noktası, o yüzden onu anarız. This book was written by Orwell.

  10. ✗ English spoken here. fiil yok — cümle değil
    ✓ English is spoken here. 'is' onu doğru kılar

    'To be' biçimini asla atlama.

    Bir numaralı hata: <t>to be</t>'yi atlamak. <t>English spoken here</t> bir tabelada olur, ama tam bir cümlede fiile ihtiyacın var. O olmadan edilgen yok, hiçbir şey yok.

  11. ✗ The window was broken by someone. 'by someone' boş
    ✓ The window was broken. daha temiz — yapan önemsiz

    'By'yi yalnızca yapan önemliyse ekle.

    Diğer tuzak <t>by</t>'yi aşırı kullanmak. Kimin yaptığı kimsenin umurunda değilse, yapanı çıkar. <t>By someone</t> hiçbir şey katmaz, sadece cümleyi ağırlaştırır.

  12. Unutma

    • be + geçmiş zaman ortacı
    • yapan bilinmiyor / açık / önemsiz
    • 'by'yi yalnızca önemliyse ekle

    Üç şeyi hatırla. <t>Be</t> artı ortaçla kur. Yapan önemsizse kullan. Ve <t>by</t>'yi yalnızca önemliyse ekle.

İlgili dersler

İngilizcede "to be" Fiili: am, is, are KullanımıThere is / There are: İngilizcede "Var" Nasıl Söylenir?İngilizce Geniş Zaman: Olumlu Cümle ve Üçüncü Tekil Şahıs -s Takısı