Phrasal verbs po angielsku - czasowniki frazowe rozdzielne i nierozdzielne
Czasownik frazowy (phrasal verb) to połączenie czasownika z partykułą, które razem tworzą zupełnie nowe znaczenie - "give up" to nie "dawać w górę", tylko "rzucić", a "look after" znaczy "opiekować się". Najtrudniejszy jest szyk: czasowniki rozdzielne można rozbić ("turn the TV off" lub "turn off the TV"), ale zaimek MUSI stanąć w środku - mówimy "Please turn it off.", nigdy "turn off it". Czasowniki nierozdzielne zostają zawsze razem, dlatego poprawnie jest "She looks after her parents.", a nie "looks her parents after". W polskim sens zmieniamy przedrostkiem (pisać, zapisać, napisać), więc tę logikę warto przenieść na angielskie partykuły - i nauczyć się każdego phrasal verb jak osobnego słowa, np. "I gave up smoking."
Przykłady
- Please turn it off. switch off the device
- I gave up smoking. the speaker quit smoking
- She looks after her parents. she takes care of her parents
Cała lekcja
Wszystko z filmu, w tekście.
-
Turn off it brzmi źle dla każdego native speakera, a wyjaśnia to jedna prosta reguła. Rozprawmy się z czasownikami frazowymi raz na zawsze.
-
Czasownik frazowy to czasownik plus mała partykuła, które razem tworzą zupełnie nowe znaczenie. Give up znaczy rzucić. Look after znaczy opiekować się.
-
Sztuka tkwi w szyku wyrazów. Niektóre są rozdzielne: dopełnienie może stać w środku. Inne są nierozdzielne i nigdy się nie rozdzielają. Wyglądają tak samo, działają inaczej.
-
Zacznijmy od rozdzielnego. Z rzeczownikiem oba szyki są poprawne. Turn off the TV. Turn the TV off. Oba brzmią naturalnie.
-
Ale gdy tylko zamienisz rzeczownik na zaimek — it, them, him — zaimek musi stanąć w środku. Please turn it off. Nie turn off it. Zaimek za każdym razem rozdziela czasownik frazowy.
-
Wiele rozdzielnych czasowników to codzienne słownictwo. I gave up smoking. Give up znaczy rzucić: partykuła zmienia całe znaczenie give.
-
Teraz nierozdzielny. Tu dopełnienie zawsze stoi tuż po partykule, nawet jako zaimek. She looks after her parents. She looks after them. Nigdy looks them after.
-
Błąd numer jeden: stawianie zaimka po partykule czasownika rozdzielnego. On należy do środka.
-
I odwrotna pułapka: nie rozdzielaj czasownika nierozdzielnego. Nie wsuniesz dopełnienia do środka.
-
Krótko: w rozdzielnych dopełnienie może się przesuwać, ale zaimek stoi w środku. Nierozdzielne nigdy się nie rozdzielają. Ucz się każdego z jego szykiem.
