Sırpçada evet/hayır soruları: da li ve li

Sırpça, evet ya da hayırla yanıtlanan soruları iki standart yolla kurar. Birincisi cümlenin başına „Da li“ koymaktır: sıradan bir düz cümlenin önüne „Da li“ eklersiniz ve geri kalanı hiç değiştirmezsiniz — „Da li govoriš srpski?“ (Sırpça konuşuyor musun?), „Da li imaš vremena?“ (Vaktin var mı?), „Da li je ovo tvoje?“ (Bu senin mi?). Bu, günlük konuşmada en çok duyacağınız biçimdir. İkinci yol, „li“ parçacığıyla devrik yapıdır. Fiil başa gelir, „li“ ise hemen onun ardından, ikinci konumda durur: „Govoriš li srpski?“, „Imaš li vremena?“, „Je li ovo tvoje?“. Bu biçim biraz daha resmî durur ve yazıda daha sık geçer. Türkçe konuşan biri için tanıdık bir mantık var: nasıl ki Türkçede soruyu „mi“ ekiyle kuruyorsak (Sırpça konuşuyor musun?), Sırpça da küçük bir „li“ parçacığı kullanır. Aradaki fark, „li“nin ayrı bir kelime olması ve yerinin sıkı bir kurala bağlı olmasıdır. İşte dersin can alıcı noktası: „li“ klitik bir parçacıktır ve asla cümlenin başında duramaz. Her zaman önündeki kelimeye yaslanır, bu yüzden önünde bir fiil ister. En sık yapılan hata cümleye doğrudan „li“ ile başlamaktır. „Li govoriš srpski?“ yanlıştır; doğrusu „Govoriš li srpski?“dır. „Olmak“ fiiliyle ikili oluşur: „Da li je ovo tvoje?“ ve „Je li ovo tvoje?“. Hızlı konuşmada „Je li“ çoğu zaman „Je l’“ biçiminde kısalır: „Je l’ ovo tvoje?“. Bu tamamen doğal bir konuşma dili kullanımıdır.